Lokale duurzame initiatieven lopen tegen veel onnodige blokkades aan. Dat blijkt uit het boek “Duurzaamheid in eigen hand”, dat woensdagmiddag aangeboden werd aan vijf Tweede Kamerleden. Het boek is een uitgave van FUSE, een denktank van topwetenschappers en innovatieve ondernemers. Zij pleiten voor een nieuw reguleringsstelsel, waarbij lokaal produceren, verhandelen en het uitwisselen van flexibiliteit wordt ondersteund in plaats van belemmerd. Ook het belastingstelsel moet aangepast worden.

Silicon Valley van Europa
Volgens Fuse kan Nederland het Silicon Valley van Europa worden met nieuwe technologieën en diensten op het gebied van lokale duurzame energie. De omgeving is er geschikt voor: het land is dichtbevolkt, er zijn fijnmazige infrastructuren en er is veel kennis en expertise op het gebied van energie. Ook heeft Nederland een open energiesysteem en is het gewend om samen te werken (te polderen).

Er zijn dan ook al meer dan 300 lokale initiatieven in Nederland, waar burgers en bedrijven gezamenlijk aan de slag gaan om een appartementencomplex, een wijk of een gebied te verduurzamen. Tien initiatieven zijn geportretteerd in het boek. Dit zijn interessante projecten waarbij de nieuwste producten en diensten op het gebied van duurzame energie worden toegepast.

Belemmeringen
Maar uit de verhalen blijkt ook dat de initiatiefnemers vele zogenaamde institutionele belemmeringen tegenkomen. Dit zijn onnodige blokkades die soms bewust en vaak onbewust voortkomen uit de verouderde manier waarop het energiesysteem nu geregeld is. Dat lijkt logisch, omdat de wereld in een transitie van fossiele naar duurzame energie zit die overal schokgolven veroorzaakt. Soms figuurlijk, zoals in Amerika. En soms letterlijk, zoals in Groningen. Nederland was met zijn aardgasbel en raffinaderijen koploper op het gebied van fossiele energie. Volgens Fuse is het nu zaak dat Nederland ondanks die fossiele invloeden een positie verovert in het nieuwe energiesysteem. Met dit boek wil de denktank daarbij ondersteunen.

Een grote belemmering om zo’n positie te kunnen bereiken blijkt het institutionele systeem te zijn, meent Fuse. Dat systeem is nu nog gebaseerd op de traditionele centrale voorziening, met grote centrales die energie transporteren naar kleine passieve gebruikers. Fuse vindt dat er onvoldoende rekening wordt gehouden met actieve gebruikers, die zelf produceren, elektriciteit met elkaar willen uitwisselen en die vraag en aanbod met elkaar in evenwicht willen brengen. Bijvoorbeeld door het laden van auto’s af te stemmen op de beschikbaarheid van elektriciteit of van transportcapaciteit.

Belastingen
Daarnaast wijst Fuse op het systeem van energiebelastingen dat een grote belemmering vormt. Op het gebruik van duurzame energie rusten vaak hoge belastingen, hogere energiebelastingen dan die grotere afnemers betalen voor het gebruik van fossiele energie. Bij opslag moet soms zelfs het dubbele betaald worden. Daarom vindt Fuse dat het Nederlandse stelsel hervormd moet worden. Afgelopen maandag concludeerde PWC in een onderzoek voor Elaad ook al dat huidige belastingregels de inzet van de elektrische auto voor duurzame opslag remmen.

Het boek is te downloaden op de website van FUSE, www.fuse.eu.